اسناد ، جمع سند و آن عبارت است از هر نوشتهای که درمقام دعوی یا دفاع قابل استناد باشد . این تعریف هم اسناد عادی وهم اسنادرسمی را شامل می گردد.


اسناد بازرگانی چیست؟
کلیه اسنادی که در داد وستدهای روزانه بین بازرگانان واشخاصبکار می روند ، اسناد بازرگانی نامیده می شوند.
اسناد ، جمع سند وآن عبارت است از هر نوشته ای که درمقام دعوییا دفاع قابل استناد باشد . این تعریف هم اسناد عادی وهم اسناد رسمی را شامل میگردد. با عنایت به تعریف اسناد رسمی (که دراداره ثبت اسناد واملاک ویا دفاتر اسنادرسمی یا درنزد سایر مامورین رسمی درحدود صلاحیت آنها وبرطبق قوانین ومقررات قانونیتنظیم شده باشد ، رسمی است والا عادی تلقی می گردد.) ، چون اسناد تجارتی خارج ازاین تعریف قرار می گیرند باید آنهارا ازجمله اسناد عادی تلقی نمود. مع ذالکقانونگذار به دلیل اهمیت این اسناد ونقش مهم آنها درعملیات تجارتی وسرعت بخشیدن بهانتقال وگردش ثروت وایجاد اعتبار وتقویت آن که از ضرورتهای لاینفک تجارت می باشد ،مزایائی برای آنها قائل شده(که برخی از مزایای اسناد تجارتی عبارتنداز: مسئولیتتضامنی امضاء کنندگان امتیاز درتامین خواسته درصورت اقامه دعوی ، بدون تودیع زیاناحتمالی طرف مسئولیت کیفری درمورد چک قابلیت واخواست واعتبار اینگونه اسناد نزدبانکها واشخاص)، که سایر اسناد عادی فاقد مزایای مزبور می باشند.
یکی از عملیاتی که برروی اسناد تجارتی انجام می گیرد ومعاملاتآنهارا آسان می سازد ، ظهر نویسی یا پشت نویسی است که باید مطابق مقررات قانونیانجام گیرد. ازآنجا که حقوقدانان ، فوائد اسناد تجارتی را ازجمله ایجاد اعتبار ،وسیله انتقال طلب یا دین و وسیله پرداخت می دانند ، ظهرنویسی درتحقق این فوائد نقشمهمی دارد ، بطوریکه هرچه عمل ظهرنویسی برروی این اسناد بیشتر انجام شود ، موجبافزایش اعتبار آن گردیده ودرپرداخت دین وانتقال طلب نیز غالبا&#۰۳۹; عمل مزبوردخالت دارد.
ظهر نویسی اسناد تجارتی ، عملی است که به وسیله آن دارنده سند،تمام یا قسمتی از حقوقی را که درآن سند دارد به دیگری واگذار می نماید . ظهر نویسیرا می توان به دونوع ظهر نویسی انتقالی وظهر نویسی غیر انتقالی تقسیم نمود.
ظهر نویسی انتقالی ، عملی است که به وسیله آن ظهر نویس، تمامحقوق ناشی ازسند تجارتی خودرا به دیگری منتقل می نماید . خصوصیت بارز ظهر نویسیاسناد تجارتی ، در انتقال ساده آنها بدون تشریفات صدور در دفاتر اسناد رسمی واقامهشهود وتحمل هزینه است که این امر خود از اصل سرعت درعملیات تجارتی نشات می گیرد .ظهر نویسی ممکن است دروجه شخص معینی ویا علاوه برآن به حواله کرد اوباشد که حاکیاز انتقال سند وقابلیت انتقال آن می باشد. همچنین پشت نویسی ممکن است بصورت سفیدامضاء ویا دروجه حامل انجام گیرد.
اما ظهر نویسی غیر انتقالی از لحاظ اهمیت حقوق دارنده سند ضعیفتر از ظهر نویسی انتقالی است، زیرا تنها درپشت نویسی انتقالی است که تمام حقوق ناشیاز اسناد تجارتی به ذی نفع انتقال می یابد . بنابراین ظهرنویسی غیر انتقالی به اینمعناست که ظهرنویس ، تمام حقوق ناشی ازسند را به دیگری واگذار نمی کند بلکه سندمذبور را بعنوان وثیقه یا وکالت به دیگری می دهد تا تحت شرایطی برای ذی نفع قابلاستفاده باشد وظهرنویسی غیر انتقالی نیز شامل ظهر نویسی بعنوان تضمین (وثیقه ) وظهرنویسی بعنوان وکالت تقسیم می گردد. درظهر نویسی بعنوان تضمین ، دارنده سند ، آن راجهت تضمین (گرو) ظهر نویسی کند ، زیرا اسناد تجارتی می توانند مورد وثیقه قرارگیرند . علت ظهرنویسی مزبور دراین است که دربعضی از مواقع ظهرنویس مجبوراست تعهدمالی خودرا درمقابل طلبکار تضمین نماید ، دراین صورت چنانکه طلبکار بپذیرد ،ظهرنویس می تواند سند را جهت وثیقه تعهد خود ظهرنویسی نموده ، دراختیار وی قراردهد.
ولی ظهرنویسی بعنوان وکالت ، علاوه بر پشت نویسی بعنوان وثیقه ،ممکن است مواردی پیش آید که دارنده سند ظهر آن را امضاء وبه دیگری جهت وصول تحویلنماید . این اقدام ، ظهرنویسی توکیلی نام دارد که باید موضوع وکالت برای وصول،صریحا&#۰۳۹; درسند قید گردد. این ظهر نویسی به هیچ وجه حاکی ازانتقال سند نبودهوتنها واگذارنده با امضاء خود به دارنده اختیار وصول وجه سند وعند اللزوم انجامکلیه اقدامات قانونی لازم را می دهد. پشت نویسی به عنوان وکالت ازاین جهت برایدارنده می تواند مفید باشد که گاهی اوقات برای او امکان رفتن به محل پرداخت سندوجود نداشته ومشکل است ، جون محل صدورسند ممکن است با محل پرداخت آن متفاوتباشد.